Цацрагийн хор уршгийг таниулахаар голомт.орг блогтой хамтарч ажиллаж байгаа тул хэд хэдэн цуврал нийтлэлийг өөрийн блогоор дамжуулан нийтлэхээр шийдвэрлэсэн билээ.
Уран геологи нэртэй манай блог бол бусдаас хуулдаггүй ба бусдад ч хуулуулаад байхыг дэмждэггүй оюуны өмчийн тухай хууль ба ёс зүйн хэм хэмжээг гүнээ дээдлэн хүндэтгэдэг болно.

Өнгөрсөн жил гарсан цөмийн хаягдал тойрсон шуугианы үр дүнд цөөн хэдэн хүн ажлаасаа чөлөөлөгдөж, ерөнхийлөгч зарлиг гаргаснаар Монголчууд цөмийн аюул өнгөрлөө хэмээн тайвширсан, баярласан.

   &nbs...

Цацрагийн хор уршгийг таниулахаар голомт.орг блогтой хамтарч ажиллаж байгаа тул хэд хэдэн цуврал нийтлэлийг өөрийн блогоор дамжуулан нийтлэхээр шийдвэрлэсэн билээ.
Уран геологи нэртэй манай блог бол бусдаас хуулдаггүй ба бусдад ч хуулуулаад байхыг дэмждэггүй оюуны өмчийн тухай хууль ба ёс зүйн хэм хэмжээг гүнээ дээдлэн хүндэтгэдэг болно.

Оршил

Өнөөдөр Монгол улс элэг, ходоод, улаан хоолойн хорт хавдрын өвчлөлөөр дэлхийд толгой цохиж, хорт хавдрын нас баралтаар олон улсад тэргүүлж явна. Нэн ялангуяа элэгний хорт хавдрын өвчлөлөөр бусад орнуудаас хэт тасархай түрүүлж, удаахь байранд жагссан Га...

Цацрагийн хор уршгийг таниулахаар голомт.орг блогтой хамтарч ажиллаж байгаа тул хэд хэдэн цуврал нийтлэлийг өөрийн блогоор дамжуулан нийтлэхээр шийдвэрлэсэн билээ.
Уран геологи нэртэй манай блог бол бусдаас хуулдаггүй ба бусдад ч хуулуулаад байхыг дэмждэггүй оюуны өмчийн тухай хууль ба ёс зүйн хэм хэмжээг гүнээ дээдлэн хүндэтгэдэг болно.

Сүүлийн үед ”Киргиз алим зарна” гэсэн зар залхтал явж байна. Гэтэл үнэндээ   санал болгоод байгаа Киргиз алим нь хүнс мөн үү гэдэг асуудал бас эргэлзээтэй ажээ. Ямартаа ч энэ талаар зарим нэг судалгаа хийснээ та бүхэнд...

Ураны тогтоогдсон нөөцийн үнэмлэхүй хувь буюу нийт нөөцийн 96.5% нь 14 улсад хамаарна. бусад 30 гаруй улсад 3.5% нь оногдоно.
Ингэхлээр эхний арав гаруйхан улс л нийт нөөцийг эзэмшдэг гэж ойлгож болно. Тиймээс манай орон ураны нөөцөөр 15 болон 16-д жагсан байх нь төдийлөн ач холбогдолгүй бөгөөд нөөцийн хэмжээ нь тун бага билээ.
Иймд дэлхий хэмжээний БАЯН гэх нөөцтэй гэж ярьдаг нь буруу юм. Ураны улаан ном гэх мэт

Uranium 2007: Resources, Production and Demand
A Joint Report by the OECD Nuclear Energy Agency
and the International Atomic Energy Agency
2008

World Distribution of Uranium Deposits (UDEPO...

“Таныг гэртээ гэрэл асаахад манай энд амьдрал зогсдог.” Том ЛаБлон, Сисетон, Дакота, ураны уурхайгаас бичиж байна...

 

Ерөнхий ойлголт буюу ураны уурхайн хаягдал

Уран олборлох нь экспортоос олох орлого, ажлын байр (гэхдээ аюултай бөгөөд түр зуурын) бий болгох сайн талтаа. Гэвч олборлолтын байгаль орчин, эдийн засаг, нутгийн ард, эрүүл мэндэд учруулах хор уршиг нь тэдгээр сайн талаасаа илүү хөнөөлтэй.[1]

 

Олборлуулж байгаа ураны уурхай олон төрлийн хорт хаягдал бий болгодог :

 

            Агаарт хаях хаягд...

2004 онд Невада мужийн Якка ууланд Америкийн цөмийн хаягдлыг булшлах агуулах байгууламжийг барих ажил зогссон. Учир нь засгийн газраас төлөвлөсөн асар аюултай цөмийн хаягдлыг булшлах байгууламжийг барихад 10 000 жилийн аюулгүйн баталгааг хангалттай биш гэж Америкийн шүүх үзжээ.

Плутони-239-ийн хагас задралын хугацаа 24 400 жил байдаг. Жишээ нь 30 тонн плутони хадгалахад 24 400 жил өнгөрсний дараа ч 15 тонн плутони хорт туяагаа цацруулсаар л байна гэж ойлгож болох юм. Манай эриний тоолол эхэлснээс өнөөдрийг хүртэлх хугацаанд хүний насаар тооцвол дөнгөж 80 үе өнгөрсөн байна. Харин 24 400...

about

Uranium
Монголд цөмийн хаягдал байрлуулахын эсрэг нэгдэцгээе

эх сурвалж: үнэн мэдлэг

about

Uranium

эх сурвалж: үнэн мэдлэг

Монголын баялаг хаачиж байна вэ?

2 сарын өмнө зурагтын мэдээ үзэж суулаа Баян-Өлгий аймгийн хөдөөгийн алс бөглүү уулсын дунд байх нэгэн айлаас хийсэн сурвалжлаг гарч байв.

Цэвэр тунгалаг агаартай байгалийн сайханд аж төрөх малчин айлынх хоёр хүүтэй ажээ. Гэвч тэдний хүүхдүүд төрөлхийн гажигтай буюу согогтой байв. Энэ тун эмгэнэлтэй хэрэг юм.

Тэр нутгаас тун холгүй 450-550км зайд Казахстаны "Семипалатинский ядерный полигон" хэмээн алдаршсан Семипалатинскын цөмийн цацрагийн бохирдолтой талбай мөн Усть-Каменогорск-ийн цөмийн шатахууны үйлдвэр ба цөмийн шаар хаягдал бүхий талбайнууд оршдог билээ. Энэ районд мөн "Жа...

Геологийн мэргэжилтэн нь дэлхий судал ба ашигт малтмалын эрэлд мэргэшиж ажилладаг. Энэ мэргэжилд усны судалгаа, палеонтологи, чулуулаг судлал, эрдэс судлал, ашигт малтмал, нефть гэх мэт салбарууд багтдаг.

Геологичдын цалин хөлс нь албан тушаал хариуцлагаас хамаарч нэмэгддэг. Ахлах геологич болон хээрийн туршлага сайтай геологич байх нь тэднийг дундаж цалингийн өндөрлөгт хүргэдэг ажээ. Энэ бол дэлхийн жишиг. Бид дэлхийн жишигт ойрхон уу ?

Америкийн Нэгдсэн Улсад өндөр цалинтай геологичид Virgin арал дээр ажиллаж буй бөгөөд тэд 97 мянган ам долларын цалинтай. Удаах байранд Миссисипи муж улс да...

...."Атомын цахилгаан станц нь өөрөө нарийн технологи учраас үүнтэй уялдан боловсронгуй дэд бүтэц шаарддаг онцлогтой. Цөмийн эрчим хүчийг шинээр ашиглахаар зорьж байгаа улс орнууд юуны өмнө шаардлагатай дэд бүтцийг нь бий болгох хэрэгтэй",... олон сая төгрөгийг ашиг орлогоо хожуу хүртээх зүйлд зориулаад хэрэг байна уу даа гэх мэт саналуудыг дурддаг....

уран болон цацраг идэвхт ашигт малтмалын салбар урагшлах ухрах алхмуудыг хийхдээ хэрэгтэй, зайлшгүй эсвэл боломжгүй зүйлсийн жагсаалтыг өөр өөрийнхөөрөө гаргаж өмнө өө давхарлан тавихаа түр азная... 

Дэлхий ертөнц энергийн эх үүсвэ...

эхний ээлжид эдгээр мэдээллийг тавья дараа нь бүх энергийн эх үүсвэрийг ижил жинтэй ижил нэгжээр илэрхийлж урантай харьцуулан тавина аа

хэл	энергийн эх үүсвэр	Жин	энергит шилжүүлсэн утга	хадгалагдаж буй энерги
Монгол	Чулуун нүүрс	0.467 грамм	0.00676 киловатт-цаг/гр	0.0031 киловатт-цаг
Русский	Уголь (каменный)	0.467 grams	0.00676 KW-Hr/gram	0.0031 KW-Hr
English	Coal	0.467 грамм	0.00676 киловатт-час/грамм	0.0031 киловатт-час
Монгол	Боловсруулаагүй нефь	0.32 гр	0.011 киловатт-цаг/гр	0.0035 киловатт-цаг
Русск...

Ураны чиглэлийн шинэ үеийн судалгааны үүх түүхээс:

Ураны ордууд болон уран хэмээх элементийг агуулагч эрдсүүдийн судалгааг системтэй хийж эхлэхээс өмнө Канад, Америкийн ураны болон бусад хүдрийн ордуудад үйлдвэрийн арвин их туршлага цуглуулсан нэгэн эрхэм хүнтэй хувь тохиолоор санаандгүй таарсан маань завшаантай хэрэг болсон билээ. Түүнээс анх “Uranium Roll Front” хэмээх нэрийг сонсож байсан бөгөөд мань хүний судалгаагаар бол Дундговь аймгийн нутагт ийм төрлийн ураны орд тогтоогдох хэтийн төлөвтэй байлаа. Хожим судлаач геологич Б.Баянмөнх болон Дебабрата Сэн нарын үзсэнээр “...

Отенит (Отунит, Autunite, Lime Uranite)

фосфат Арсенат ба ванадат эрдэс [UO2]2+ - [PO4 | AsO4]3- болон [UO2]2+ - [V2O8]6-  

Ерөнхий мэдээлэл:

Химийн томъёо:

Ca(UO2)2(PO4)2x10-12(H2O)
найрлага:

(молекул масс = 1,526.31 гр)
Кальци (Calcium) 2.63 %           Ca
Уран     (Uranium) 62.38 %         U 
Фосфор (Phosphorus) 4.06 %    P 
Устөрөгч (Hydrogen) 1.58 %      H 
Хүчилтөрөгч (Oxygen) 29.35 % O 

Эмпирик томьёо:

Ca(UO2)2...

ураны үйлдвэрийн ач холбогдол бүхий орд хуримтлалын төрлүүдийг Монгол орон маань нутагт  шинэ үеийн судалгаагаар тогтоогдож байгаа ураны ордууд болон Олон улсын атомын энергийн агентлагаас гаргасан ураны ордын төрлүүд мөн Оросын холбооны улсын геологийн шинжлэх ухаанд уламжлал болон мөрдөгдөж буй загварчлалууд хэрхэн нийцэж болох талаарх харьцуулалтыг дараагийн нийтлэлд оруулна.
Ингээд доорх тойм схемийг юун түрүүнд толилуулж байна.



...

Ураны эрдсүүдийн тухай цуврал №2  Силикат эрдэс Коффинит

Коффинит Coffinite[1]

IMA-GP

 

Шинж чанар	Мэдээлэл	Тайлбар
Нэрийн үүсэл гарал:	Reuben Clare Coffin (1886-1972), Америк геологич (Талса хот, Оклахома, АНУ). Тэрээр баруун өмнөд Колорадод уран-ванадийгийн 25-аас илүү ордуудыг олж судалсан билээ.
Хувирсан нэр:	• Coffinit • Coffinita
Эрдсийн ангилал:	Neso silicates with [SiO4]-4 groups, cations of octahedral and cubic orientation [8+6] Zircon - Thorogummite series
Химийн томьё...

ураны эрдсүүд №1
Уранинит -  Uraninite, (исэл)

ЕРӨНХИЙ МЭДЭЭЛЭЛ:

Химийн томъёо: UO2
Найрлага: Молекулын жин = 270.03 гр

                    Уран (Uranium) 88.15 % U

                    Хүчил төрөгч (Oxygen) 11.85 % O

Эмпирик томъёо: UO2

Орчин нөхцөл: Боржин болон сиенит пегматит. Өндөр температурын гидротермаль судлууд дахь холтос маягийн....Colloform crusts.

Олон улсын эрдэс судлалын статус: ...

Миний үед танин мэдэх, эх хэл дээрээ судлах ном зохиол ховор байсан гэж хэлэхгүй ч, ураны талаарх мэдлэг мэдээлэл хомсхон байсан нь үнэн билээ.
Иймийн учир ерөөс өөрийн үеийн геологичдод хийгээд шинэ үеийн залуу геологичид зориулж захгүй их мэдээллийн далай болсон интернетийн энэхэн хэсэгт Уран хэмээх нэгэн зүйл элемент түүнийг агуулагч нэгдлүүд тэдгээрийн эрдсийн тухайд бичиж байхаар болсон маань энэ юм.

1990-өөд оныг гарталх хугацаанд манай орны эрэл хайгуулын чиглэл аль хэдийнээ их гольдролыг олж, баялаг түүхтэй 50 гаруй жилийн олз омог, туршлагыг бий болгож чадсан билээ.

Хэдий ийм боло...

MONGOLIA     МОНГОЛ

Дорнод-уран, Гурванбулаг, Гурван-Сайхан, Мардай Гол, Нэмэр, Улаан Нуур

Гурван-Сайхан

Хайрханы ураны орд

02. 27. 2007	Нөөц		Баялаг
	Баттай (A)	Бодитой (В)	Бодсон	Тодорхойлогдсон	Таамагласан
Эзлэхүүн:				3,036 t U	1,341 t U
Агуулга:				0.064% U	0.073% U

Хараатын ураны орд

Хуучны	Нөөц		Баялаг
	Баттай (A)	Бодитой (В)	Бодсон	Тодорхойлогдсон	Таамагласан
Нөөцийн хэмжээ:					2,461 t U
Хүдрийн аг...

ураны изотопуудын үндсэн ангилал тэдгээрийн хагас задралын хугацаа[1]
ОУС	NA	Хагас задрал	Төрөл	DE(MeV)	DP
232U	синоним	68.9 жил	α & SF	5.414	228Th
233U	синоним	159,200 жил	SF & α	4.909	229Th
234U	0.01%	245,500 жил	SF & α	4.859	230Th
235U	0.72%	7.038х10*8 жил	SF & α	4.679	231Th
236U	ор мөрийн төдий	2.342х10*7 жил	SF & α	4.572	232Th
237U		6,75 хоног	β-
238U	99.27%	4.468x10*9 жил	SF & &alp...

ураны уурхайнууд ба үйлдвэрлэл

2008 онд хамгийн их уран үйлдвэрлэсэн уурхайнуудын төрөл
Уурхай	Улс	Уурхайн эзэмшигч	Уурхайн төрөл	Үйлдвэрлэл (tU)	Дэлхийн хэмжээнд эзлэх хувь
МкАтур мөрний уурхай	Канад	Камеко	далд уурхай	6383	15
Ранжер	Австрали	ERA (Рио Тинто 68%)	ил уурхайн	4527	10
Рөссинг	Намиби	Рио Тинто (69%)	ил уурхайн	3449	8
Олимпик Дам	Австрали	Би Эйч Пи Биллитон	дайвар бүтээгдэхүүн/ далд	3344	8
Краснокеменск	ОХУ	ТВЕЛ	далд уурхай	3050	7
Арлит	Нигер	Арева/Онарем	ил уу...

1.    Уран гэж юу вэ ?

Уран нь цацраг идэвхт элемент бөгөөд байгальд баяжигдсан байдлаар цөөн тооны газарт орд үүсгэн тохиолддог. Энэ нь газрын гүний устай холбоотой, мөн газрын гадаргууд сэвсгэр хурдаст гадаргуугийн устай холбоотой (гадаргуугийн процесстой холбоотой тунаж ) болон магмын - гидротермаль, метаморф - гидротермаль,  диагенетик - гидротермаль зэрэг зөөврийн болон хуримтлагдан тунах нөхцөлүүдэд уулын чулуулагт үүсдэг байна. Эдгээр процессууд нь их төлөв ямар нэг уусмалтай холбоотой үүсэж байгаа нь байгаль дахь уран усанд сайн уусдаг болохыг харуулж байна. Ур...